ميايد كه از « معذّرون » اعمّ اراده شده است مَعْذِرَة : مصدر است بمعنى اعتذار * ( « قالُوا مَعْذِرَةً إِلى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ » ) * اعراف : 164 . معاذير : جمع معذرة است بمعنى عذرها ، حجتها . * ( « بَلِ الإِنْسانُ عَلى نَفْسِه بَصِيرَةٌ وَلَوْ أَلْقى مَعاذِيرَه » ) * قيامة : 14 و 15 . بنظرم جواب لو محذوف است مثل « لا تنفعه » و غيره يعنى : انسان بر خويشتن يكپارچه بصيرت است و اگر معذرتهاى خويش را بيآورد فايده‌اى نخواهد داشت مثل : * ( « يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ » ) * غافر : 52 . ولى اين در صورتى است كه لو بمعنى ان شرطيّه و براى استقبال باشد و اگر بمعنى امتناع باشد جواب آن ظاهرا از ما قبلش بدست ميايد يعنى اگر عذرهايش را ناديده ميگرفت ميدانست كه يكپارچه بصيرت است . و اللَّه العالم . عرب : ( بر وزن فرس ) طائفه‌اى از مردماند خلاف عجم . و عجم هر غير عرب است از هر نژاد و قوم كه بوده باشد . راغب گفته : عرب اولاد اسمعيلاند . جوهرى گفته : عرب طائفه‌اى از مردماند . بعرب شهرنشين گويند عربىّ و بعرب باديه نشين گويند اعرابى ، اعراب جمع عرب نيست بلكه عرب اسم جنس است در شعر صحيح جمع اعراب اعاريب آمده . در مفردات گويد : اعراب در اصل جمع عرب است سپس بعربهاى باديه نشين اسم شده . دانشمندان در اين متفق القولند كه : اعراب و اعرابى بباديه نشينان مخصوص است و بشهرنشين اعرابى اطلاق نميشود . ولى در صحاح گفته : اعراب جمع است و از خود مفرد ندارد . * ( « الأَعْرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً » ) * توبه : 97 . علت شدّت كفر و نفاق ظاهرا دور بودن از حضارت و تمدّن است زيرا در اهل باديه جهالت بيشتر حكم فرماست * ( « وَمِنَ الأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ » ) * توبه : 99 . كلمهء